Uncategorized

Het historisch landschap van Leeuwergem-Elene

In Zottegem, in de deelgemeenten Leeuwergem en Elene, omsloten door drukke wegen en industrie, ligt een prachtig bewaard historisch landschap rondom een kasteel en kasteelpark.

Historisch_landschap_Leeuwergem_Elene
Het historisch landschap Leeuwergem-Elene rondom het kasteeldomein van Leeuwergem    (foto: Kasteel van Leeuwergem)

Alhoewel dit landschap reeds vele eeuwen werd gevormd door de menselijke activiteit, toch bleven heel wat historische en biologische aspecten van dit landschap bewaard.  Bijvoorbeeld groeit er op deze bosgronden een grote variëteit aan planten en paddestoelen die wijzen op een eeuwenoude bodem en continuïteit van gediversifieerde begroeiing.

IMG_20191020_145126_crop
Roze paddestoel in de kasteeldreef, vermoedelijk Russula emetica (foto: Daniel Pletinckx)

Een voorbeeld van een plant die je alleen op oude bosgronden vindt is de gewone salomonszegel.  Deze plant heeft zware, kortlevende zaden waardoor de plant zich maar traag kan verspreiden en dus kwetsbaar is voor verstoring.

Salomonszegel met zaden (foto: Daniel Pletinckx)
Salomonszegel met zaden in de kasteeldreef (foto: Daniel Pletinckx)

Oude landschapselementen zijn bijvoorbeeld de weidehagen die voldoende dicht moeten zijn om het vee binnen de weide te houden.  Hiervoor werden hagen gevlochten of “gelegd”. Alhoewel gelegde hagen weinig werden toegepast in de Vlaamse Ardennen, zijn er toch nog dergelijke hagen te vinden in de dorpskern van Leeuwergem.  Ook het toponiem Wolfshage nabij het kasteel duidt op een dergelijke, ondoordringbare haag waartegen wolven werden samengedreven (tot in de 17de eeuw) om ze af te maken.

Gelegde haag
Gelegde haag in de Saffelstraat, Leeuwergem (foto: Daniel Pletinckx)

Andere weidehagen bestaan uit een combinatie van meidoorn en sleedoorn (vermoedelijk de wilde voorloper van de pruim).  Deze doornige combinatie resulteert niet alleen in een goede afsluiting van weiden, maar biedt ook een ideale broedplaats voor vogels en een uitstekende bron van nectar voor de bijen.

Weidehaag
Weidehaag bestaande uit een combinatie van sleedoorn en meidoorn (foto: Daniel Pletinckx)

In het kader van LEADER wordt een natuureducatieve wandeling in het historisch landschap Leeuwergem-Elene uitgewerkt die de betekenis en rijkdom ervan toegankelijk maakt voor de wandelaar.  Hierbij worden ook virtuele 3D reconstructies gebruikt om dit landschap te tonen in het verleden, maar ook in de toekomst.  Zo tonen we hoe het landschap eruit zag in 1420, wanneer het kasteel wordt gebouwd naast een reeds eeuwen bestaande herenhoeve.

Een herenhoeve lag aan de oorsprong van het kasteel
Een herenhoeve lag aan de oorsprong van het kasteel (beeld: Visual Dimension bvba)

Zo werd bijvoorbeeld de beekvallei van een zijtak van de Molenbeek, die ontspringt in naast de kerk van Leeuwergem, afgegraven om klei te winnen voor het bakken van de baksteen waarmee het kasteel werd gebouwd.  Deze afgraving resulteerde in een ongewone dubbele beek, die loopt langs de randen van deze historische afgraving.

Afgraven van alluviale klei rond 1420
Afgraven van alluviale klei rond 1420 voor baksteenproductie (beeld: Visual Dimension bvba)
LEADER_Oost_Vlaanderen_zonder VLM_klein

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s